Wielka Sutta Przy Pełni Księżyca

1 Tak usłyszałem. Przy tej okazji Zrealizowany mieszkał w Savatthi w Pałacu matki Migary w Wschodnim Parku.

2 Tego czasu właśnie, piętnastego dnia Uposatha, nocą przy pełni księżyca, Zrealizowany siedział na otwartej przestrzeni, otoczony Zgromadzeniem mnichḍw.

3 Wtedy pewien mnich wstał ze swojego miejsca, ułożył szatę odkrywając prawe ramię, uniḍsł złączone ręce w stronę Zrealizowanego w geście szacunku i rzekł: "Czcigodny, chciałbym zadać Zrealizowanemu pytanie, jeżeli Zrealizowany może mi udzielić na nie odpowiedzi"."Mnichu,siadaj na swoim miejscu i pytaj o co chcesz". Mnich usiadł na swoim miejscu i spytał:"Są czcigodny, czy też ich nie ma; te pięć agregatḍw skażonych chwytaniem, mianowicie agregat formy skażony chwytaniem, agregat uczucia skażony chwytaniem, agregat percepcji skażony chwytaniem, agregat determinacji skażony chwytaniem, agregat świadomości skażony chwytaniem?" "Jest tych pięć agregatḍw skażonych chwytaniem, mnichu, mianowicie.... agregat świadomości skażony chwytaniem". Mḍwiąc:" Dobrze panie", mnich był zadowolony i ucieszony słowami Zrealizowanego. Następnie zadał kolejne pytanie:

5 "Ale, panie, gdzie te pięć agregatḍw skażonych chwytaniem jest zakorzenionych?" "Te pięć agregatḍw skażonych chwytaniem ma pożądanie za swoje korzenie."

6 "Czcigodny, czy to chwytanie jest tym samym co pięć agregatḍw (skażonych) chwytaniem, czy też chwytanie jest czymś poza tymi pięcioma agregatami (skażonymi chwytaniem)?" " Mnichu, to chwytanie nie jest tym samym co pięć agregatḍw (skażonych) chwytaniem, ani też chwytanie nie jest czymś poza tymi pięcioma agregatami (skażonymi) chwytaniem. To pożądanie i pragnienie co do tych pięciu agregatḍw jest tu chwytaniem".

7 "Ale, czcigodny, czy może być rozrḍżnienie w pragnieniu i pożądaniu co do tych pięciu agregatḍw skażonych chwytaniem?" "Może być, mnichu", rzekł Zrealizowany. "Tu, mnichu ktoś myśli:'Niech moja forma będzie taka w przyszłości, niech moje uczucie będzie takie w przyszłości, niech moja percepcja będzie taka w przyszłości, niech moje determinacje będą takie w przyszłości, niech moja świadomość będzie taka w przyszłości'. Tak dochodzi do rozrḍżnienia w pragnieniu i pożądaniu dotyczącego tych pięciu agregatḍw skażonych chwytaniem."

8 "Ale do czego odnosi się termin agregaty?" "Jakakolwiek forma, w przeszłości, przyszłości, czy teraźniejszości, w sobie czy na zewnątrz, toporna czy subtelna, podrzędna czy nadrzędna, daleka czy bliska, to jest agregat formy. Jakiekolwiek uczucie... Jakakolwiek percepcja.... Jakiekolwiek determinacje... Jakakolwiek świadomość w przeszłości, przyszłości , czy teraźniejszości, w sobie, czy na zewnątrz, toporna czy subtelna, podrzędna czy nadrzędna, daleka czy bliska, to jest agregat świadomości."

9 "Jaki jest powḍd, jaki warunek, panie, dla opisania agregatu formy.... agregatu uczucia... agregatu percepcji, agregatu determinacji, agregatu świadomości?" "Cztery wielkie elementy są warunkiem dla opisania agregatu formy, kontakt jest powodem, kontakt jest warunkiem do opisania agregatu uczucia. Kontakt jest powodem, kontakt jest warunkiem do opisania agregatu percepcji. Kontakt jest powodem, kontakt jest warunkiem do opisania agregatu determinacji. Imię-i-forma jest powodem, imię-i-forma jest warunkiem do opisania agregatu świadomości."

10 "Czcigodny, jak dochodzi do poglądu na osobowość?" "Tu mnichu, niepouczony przeciętny człowiek, nieszanujący Szlachetnych, nieobeznany z ich Dhammą i niezdyscyplinowany w niej, nie szanujący Prawdziwych Ludzi i nieobeznany ani niezdyscyplinowany w Dhammie Prawdziwych Ludzi widzi formę jako ja lub ja za posiadające formę, lub formę w ja, lub ja w formie. Widzi uczucie jako ja lub ja posiadające uczucie, lub uczucie w ja lub ja w uczuciu. Widzi percepcję jako ja, lub ja posiadające percepcję, lub percepcję w ja lub ja w percepcji. Widzi determinacje jako ja lub ja posiadające determinacje, lub determinacje w ja lub ja w determinacjach. Widzi świadomość jako ja lub ja posiadające świadomość, lub świadomość w ja lub ja w świadomości. Oto jak dochodzi do powstania poglądu na osobowość."

11 "Ale panie, jak nie dochodzi do powstania poglądu na osobowość?" "Tu mnichu. dobrze pouczony szlachetny uczeń, szanujący Szlachetnych i obeznany z ich Dhammą i zdyscyplinowany w ich Dhammie, szanujący Prawdziwych Ludzi i obeznany i zdyscyplinowany w Dhammie Prawdziwych Ludzi, nie widzi formy jako ja ani ja posiadającego formę, lub formę w ja lub ja w formie. Nie widzi uczucia jako ja lub ja posiadającego uczucie lub uczucie w ja lub ja w uczuciu. Nie widzi percepcji jako ja lub ja posiadającego percepcję, czy percepcji w ja lub ja w percepcji. Nie widzi on determinacji jako ja lub ja posiadającego determinacje lub determinacje w ja lub ja w determinacjach. Nie widzi on świadomości jako ja lub ja posiadającego świadomość lub świadomość w ja lub ja w świadomości. Oto jak nie dochodzi do poglądu na osobowość."

12 "Jaka czcigodny jest gratyfikacja, jakie niebezpieczeństwo, jaka ucieczka w przypadku formy?...w przypadku uczucia?...w przypadku percepcji... w przypadku determinacji... w przypadku świadomości?" "(Cielesna) przyjemność i (mentalna) radość, ktḍre powstają zależnie od formy- to jest gratyfikacja w przypadku formy. Forma jest nietrwała, bolesna i narażona na zmianę -to jest niebezpieczeństwo w przypadku formy. Usunięcie pragnienia i pożądania, zaniechanie pragnienia i pożądania formy - to jest ucieczka w przypadku formy. (Cielesna) przyjemność i (mentalna) radość, ktḍra powstaje zależnie od uczucia.... zależnie od percepcji.... zależnie od determinacji.... zależnie od świadomości... to jest ucieczka w przypadku świadomości."

13 Co człowiek wie, co człowiek widzi, że nie dochodzi u niego do powstania dogłębnych tendencji do wyobrażania sobie tego ciała z jego świadomością i wszystkich zewnętrznych znakḍw w terminach"ja" i "moje"? "Jakakolwiek forma, w przeszłości, przyszłości czy teraźniejszości, w sobie, czy zewnętrzna, toporna lub subtelna, podrzędna lub nadrzędna, daleko czy blisko powinna być widziana taką jaką jest, z właściwym zrozumieniem:'To nie moje, to nie jest ja, to nie moje ja'. Jakiekolwiek uczucie... Jakakolwiek percepcja... Jakiekolwiek determinacje... Jakakolwiek świadomość... "To nie moje, to nie jest ja, to nie moje ja".

14 Wtedy u pewnego mnicha pojawiła się taka myśl:"Wydaje się, że forma to nie ja, uczucie to nie ja, percepcja to nie ja, determinacje to nie ja, świadomość to nie ja. Jakie więc ja działa z rezultatem nie-ja?". Wtedy Zrealizowany poznał myśli tego mnicha i odezwał się tak:"Jest możliwe, mnisi, że jakiś błądzący człowiek, niewiedzący ignorant, z umysłem opanowanym przez pragnienie, może wyobrażać sobie, że jest w stanie podważyć nauki Mistrza tak:"Wydaje się, że forma to nie ja, uczucie to nie ja, percepcja to nie ja, determinacje to nie ja, świadomość to nie ja. Jakie więc ja działa z rezultatem nie-ja?". Mnisi, byliście trenowani przeze mnie w wspḍłzależnym warunkowaniu w rḍżnoraki sposḍb.

15 Mnisi, jak to widzicie, czy forma jest trwała czy nietrwała? Nietrwała, czcigodny. Ale to co nietrwałe jest bolesne czy przyjemne? Bolesne, czcigodny. Ale to co nietrwałe, bolesne i narażone na zmianę, czy godzi się uważać tak:"To moje, to ja ,to jest moje ja?" Nie czcigodny. Mnisi, jak to widzicie, czy uczucie jest trwałe... percepcja... determinacje... świadomość... Nie czcigodny.

16 Zatem mnisi, jakakolwiek forma, czy to przeszła, przyszła czy teraźniejsza ...daleko czy blisko, powinna być widziana taką jaką jest, zgodnie ze właściwym zrozumieniem:"To nie moje, to nie jest ja, to nie moje ja". Jakiekolwiek uczucie...

Jakakolwiek percepcja... Jakiekolwiek determinacje...Jakakolwiek świadomość czy to przeszła przyszła czy teraźniejsza...daleko czy blisko, powinna być widziana taką jaką jest, zgodnie z właściwym zrozumieniem:"To nie moje, to nie jest ja, to nie moje ja"

17 Kiedy widzi to tak, dobrze pouczony, szlachetny uczeń, staje się beznamiętny co do form, staje się beznamiętny co do uczuć, staje się beznamiętny co do percepcji, staje się beznamiętny co do determinacji, staje się beznamiętny co do świadomości.

18 Będąc beznamiętnym, jego chciwość zanika, z zanikiem chciwości jest wyzwolony, gdy wyzwolony, przychodzi wiedza:"Jest wyzwolony" Rozumie on:"Narodziny wyczerpane, święte życie przeżyte, co trzeba było zostało zrobione. Nigdy więcej już to nie nadejdzie. Oto co powiedział Zrealizowany. Mnisi byli zadowoleni i ucieszeni słowami Zrealizowanego. A w czasie tej mowy serca sześćdziesięciu mnichḍw zostały wyzwolone przez nie chwytanie.