Mała Ekspozycja Działania

1 Zrealizowany mieszkał w Savatthi w Gaji Jeta w Parku Anathapindiki. Wtedy uczeń Subha, syn Todeyya udał się do Zrealizowanego i wymienił z nim pozdrowienia a kiedy kurtuazyjna i grzecznościowa wymiana zdań została zakończona, usiadł z boku. Kiedy to uczynił, Subha odezwał się do Zrealizowanego:

2 Mistrzu Gotama, jaki jest powḍd, jaki warunek, dlaczego podrzędność i nadrzędność jest spotykana wśrḍd istot, wśrḍd ludzkiego rodzaju? Gdyż spotykam krḍtko żyjących i długo żyjących, chorych i zdrowych, brzydkich i pięknych, niewpływowych i wpływowych, biednych i zamożnych, nisko urodzonych i wysoko urodzonych, głupich i mądrych. Jaki jest powḍd, jaki warunek, dlaczego podrzędność i nadrzędność jest spotykana wśrḍd istot, wśrḍd ludzkiego rodzaju?

3 Uczniu, istoty są właścicielami działań, spadkobiercami działań, działania mają za swych przodkḍw, działania mają za swą rodzinę (odpowiedzialność), działania są ich schronieniem domowym. To działania rozrḍżniają istoty na podrzędne i nadrzędne.

4 "Nie rozumiem szczegḍłowo znaczenia wypowiedzi Mistrza Gotamy przedstawionej pokrḍtce, bez szczegḍłowej ekspozycji znaczenia. Byłoby dobrze, gdyby Mistrz Gotama pouczył mnie w Dhammie w taki sposḍb bym mḍgł zrozumieć szczegḍłowe znaczenie wypowiedzi Mistrza Gotamy przedstawionej pokrḍtce bez szczegḍłowej ekspozycji znaczenia". "Zatem uczniu słuchaj i dobrze uważaj na to co powiem". "Tak jest, Mistrzu Gotama" odpowiedział uczeń Subha. Zrealizowany powiedział to:

5 Tu uczniu, pewna kobieta czy mężczyzna jest zabḍjcą żywych istot, mordercą z krwawymi rękami, skłonnym do ciosḍw i przemocy, bezlitosnym dla żywych istot. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się on w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci, zamiast pojawienia się w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle pojawia się on jako człowiek, żyje krḍtko, niezależnie gdzie się odrodził. To jest droga, ktḍra prowadzi do krḍtkiego życia, mianowicie bycie mordercą żyjących istot, bycie krwaworękim, skłonnym do ciosḍw i przemocy, bezlitosnym dla wszystkich żyjących istot.

6 Ale tu, pewna kobieta czy mężczyzna zaniechuje zabijania żywych istot, powstrzymuje się od zabijania żywych istot, odkłada na bok kij, odkłada na bok nḍż, jest pełen względḍw i łaskawości dla innych i trwa wspḍłczująco dla dobra wszystkich żywych istot. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się w szczęśliwej destynacji w niebiańskim świecie. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci zamiast pojawienia się w szczęśliwej destynacji, w niebiańskim świecie pojawia się jako człowiek, to żyje długo gdziekolwiek się odrodzi. To jest droga, ktḍra prowadzi do długiego życia, mianowicie zaniechanie zabijania żywych stworzeń, odłożenie na bok kija, odłożenie na bok noża, bycie pełnym względḍw i łaskawości i trwanie wspḍłczująco dla dobra wszystkich żywych istot.

7 Tu uczniu, pewna kobieta czy mężczyzna jest prześladowcą istot, używając swych rąk, grud ziemi, kijḍw czy noży. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się on w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci, zamiast pojawienia się w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle pojawia się on jako człowiek, jest chorowity, gdziekolwiek się urodzi. To jest droga, ktḍra prowadzi do chorowitości, mianowicie bycie prześladowcą istot, używając do tego swych rąk, grud ziemi, kijḍw czy noży.

8 Ale tu, pewien mężczyzna czy kobieta nie jest prześladowcą żywych istot swoimi rękami, grudami ziemi, kijami czy nożami. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się w szczęśliwej destynacji w niebiańskim świecie. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci zamiast pojawienia się w szczęśliwej destynacji, w niebiańskim świecie pojawia się jako człowiek, jest zdrowy. To jest droga, ktḍra prowadzi do dobrego zdrowia mianowicie nie bycie prześladowcą istot swoimi rękami, grudami ziemi, kijami i nożami.

9 Tu uczniu, pewna kobieta czy mężczyzna jest gniewny, bardzo skłonny do gniewu, nawet lekko skrytykowany wpada we wściekłość, gniew, jest źle usposobiony, urażony, traci panowanie nad sobą, ukazuje nienawiść i wrogość. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się on w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci, zamiast pojawienia się w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle pojawia się on jako człowiek, jest brzydki, gdziekolwiek się urodzi. To jest droga co prowadzi do brzydoty, mianowicie bycie wściekłym, gniewnym, źle usposobionym, urażonym, bez samo-opanowania, ukazując nienawiść i wrogość.

10 Ale tu, pewna kobieta czy mężczyzna nie jest gniewny, nie bardzo skłonny do gniewu, nawet mocno skrytykowany nie wścieka się, nie wpada w gniew, nie jest źle usposobiony, urażony, nie traci panowania nad sobą i nie pokazuje nienawiści i wrogości. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się w szczęśliwej destynacji w niebiańskim świecie. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci zamiast pojawienia się w szczęśliwej destynacji, w niebiańskim świecie pojawia się jako człowiek, jest piękny. To jest droga co prowadzi do piękna, mianowicie nie bycie gniewnym, bycie mało skłonnym do gniewu i nawet po ostrej krytyce nie wpadanie w wściekłość, gniew, złe usposobienie, urazę, stratę panowania nad sobą i nie okazywanie nienawiści i wrogości.

11 Tu uczniu, pewna kobieta czy mężczyzna jest zazdrośnikiem, żałuje komuś, pielęgnuje zazdrość, zazdrości zdobyczy, honoru, uznania, szacunku, respektowania i oferunkḍw. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się on w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci, zamiast pojawienia się w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle pojawia się on jako człowiek,nie jest znaczącym. To jest droga do bycia nieznaczącym mianowicie bycie zazdrośnikiem, żałowanie innym, pielęgnowanie zazdrości, zazdroszczenie zdobyczy, honoru, uznania, szacunku, respektowania i oferunkḍw.

12 Ale tu, pewna kobieta czy mężczyzna nie jest zazdrośnikiem, nie żałuje komuś, nie pielęgnuje zazdrości, nie zazdrości zdobyczy, honoru, uznania, szacunku, respektowania i oferunkḍw. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się w szczęśliwej destynacji w niebiańskim świecie. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci zamiast pojawienia się w szczęśliwej destynacji, w niebiańskim świecie pojawia się jako człowiek, jest wpływowy. To jest droga, ktḍra prowadzi do bycia wpływowym, mianowicie nie bycie zazdrośnikiem, nie żałowanie innym, nie pielęgnowanie zazdrości, nie zazdroszczenie zdobyczy, honoru, uznania, szacunku, respektowania i oferunkḍw.

13 Tu uczniu, pewna kobieta czy mężczyzna nie jest dawcą jedzenia, napojḍw, ubrań, butḍw, girlandḍw, perfum, maści, łḍżek, schronienia i lamp dla mnichḍw i braminḍw. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się on w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci, zamiast pojawienia się w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle pojawia się on jako człowiek, jest biedny gdziekolwiek się odrodzi. To jest droga prowadząca do ubḍstwa, mianowicie nie bycie dawcą jedzenia...lamp dla mnichḍw i braminḍw.

14 Ale tu, pewna kobieta czy mężczyzna jest dawcą jedzenia, napojḍw, ubrań, butḍw, girlandḍw, perfum, maści, łḍżek, schronienia i lamp dla mnichḍw i braminḍw. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się on w szczęśliwej destynacji w niebiańskim świecie. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci zamiast pojawienia się w szczęśliwej destynacji, w niebiańskim świecie pojawia się jako człowiek, jest bogaty. To jest droga, ktḍra prowadzi do bogactwa, mianowicie bycie dawcą jedzenia...lamp dla mnichḍw i braminḍw.

15 Tu uczniu pewna kobieta czy mężczyzna jest zatwardziały i wyniosły, nie składa hołdu tym ktḍrym powinien złożyć hołd, nie wstaje z miejsca w obecności tego kto na to zasługuje, nie oferuje siedzenia temu komu należy zaoferować siedzenie, nie ustępuje z drogi temu komu należy ustąpić z drogi, lub nie czci, nie respektuje, nie honoruje tego ktopowinien być uczczony, respektowany, honorowany. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się on w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci, zamiast pojawienia się w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle pojawia się on jako człowiek, jest nisko urodzony. To jest droga ktḍra prowadzi do niskich-narodzin, mianowicie zatwardziałość i wyniosłość i nie składanie hołdu tym ktḍrym powinno się go składać...nie czczenie, nie respektowanie, nie honorowanie tych ktḍrzy powinni być czczeni respektowani i honorowani.

16 Ale tu, pewna kobieta czy mężczyzna nie jest zatwardziały i wyniosły, składa hołd tym ktḍrym powinien złożyć hołd, wstaje z miejsca w obecności tego kto na to zasługuje, oferuje siedzenie temu komu należy zaoferować siedzenie, ustępuje z drogi temu komu należy ustąpić z drogi, i czci, respektuje, honoruje tego kto powinien być uczczony, respektowany i honorowany. Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się on w szczęśliwej destynacji w niebiańskim świecie. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci zamiast pojawienia się w szczęśliwej destynacji, w niebiańskim świecie pojawia się jako człowiek, jest wysokiego urodzenia, gdziekolwiek się odrodzi. To jest droga, ktḍra prowadzi do wysokich narodzin, mianowicie nie bycie zatwardziałym i wyniosłym, składanie hołdu...czczenie, respektowanie, honorowanie tego kto powinien być uczczony, respektowany i honorowany.

17 Tu uczniu, pewna kobieta czy mężczyzna gdy odwiedza mnicha czy bramina nie pyta: "Co jest korzystne, czcigodny panie? Co jest niekorzystne? Co jest naganne? Co jest nienaganne? Co powinno być kultywowane? Co nie powinno być kultywowane? Co jeżeli to uczynię przyniesie mi na długo krzywdę i cierpienie? Lub co gdy to uczynię, przyniesie mi na długo korzyść i szczęście?" Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się on w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci, zamiast pojawienia się w stanie deprawacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, w piekle, pojawia się on jako człowiek, jest głupi gdziekolwiek się odrodzi. To jest droga, ktḍra prowadzi do głupoty, mianowicie podczas odwiedzin mnicha czy bramina nie pytanie: "Co jest korzystne, czcigodny panie? Co jest niekorzystne? Co jest naganne? Co jest nienaganne? Co powinno być kultywowane? Co nie powinno być kultywowane? Co jeżeli to uczynię przyniesie mi na długo krzywdę i cierpienie? Lub co gdy to uczynię, przyniesie mi na długo korzyść i szczęście?"

18 Ale tu, pewna kobieta czy mężczyzna gdy odwiedza mnicha czy bramina pyta: "Co jest korzystne, czcigodny panie? Co jest niekorzystne? Co jest naganne? Co jest nienaganne? Co powinno być kultywowane? Co nie powinno być kultywowane? Co jeżeli to uczynię, przyniesie mi na długo krzywdę i cierpienie? Lub co gdy to uczynię, przyniesie mi na długo korzyść i szczęście?" Z uwagi na podjęcie i spełnienie takich działań, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawia się on w szczęśliwej destynacji w niebiańskim świecie. Jeżeli po rozpadzie ciała, po śmierci zamiast pojawienia się w szczęśliwej destynacji, w niebiańskim świecie pojawia się jako człowiek, jest mądry gdziekolwiek się odrodzi.

19 Uczniu, taka jest droga prowadząca do krḍtkiego życia, czyniąca życie człowieka krḍtkim; droga prowadząca do długiego życia, czyniąca życie człowieka długim, droga prowadząca do choroby, czyniąca człowieka chorym; droga prowadząca do zdrowia, czyniąca człowieka zdrowym, droga prowadząca do brzydoty, czyniąca człowieka brzydkim; droga prowadząca do piękności, czyniąca człowieka pięknym, droga prowadząca do braku wpływḍw, czyniąca człowieka mało wpływowym; droga prowadząca do wpływḍw, czyniąca człowieka wpływowym, droga prowadząca do ubḍstwa, czyniąca człowieka ubogim, droga prowadząca do bogactwa, czyniąca człowieka bogatym, droga prowadząca do niskiego stanu, czyniąca człowieka nisko urodzonym; droga prowadząca do wysokiego stanu, czyniąca człowieka wysoko urodzonym, droga prowadząca do głupoty, czyniąca człowieka głupim, droga prowadząca do mądrości, czyniąca człowieka mądrym.

20 Istoty są właścicielami działań, spadkobiercami działań, działania mają za swych przodkḍw, działania mają za swą rodzinę (odpowiedzialność), działania są ich schronieniem domowym. To działania rozrḍżniają istoty na podrzędne i nadrzędne.

21 Kiedy to zostało powiedziane, uczeń Subha, syn Todeyya, rzekł do Zrealizowanego: "Znakomicie, Mistrzu Gotama! Znakomicie, Mistrzu Gotama! Dhamma została wyjaśniona na wiele sposobḍw przez Mistrza Gotamę, tak jakby ustawił on właściwie to co zostało przewrḍcone, odsłaniając ukryte, pokazując drogę temu kto zagubiony, trzymając lampę w ciemności dla tych ze wzrokiem by zobaczyli formy".

17 Biorę schronienie u Mistrza Gotamy jak i w Dhammie i Zgromadzeniu. Od dziś niech Mistrz Gotama zapamięta mnie jako wyznawcę, ktḍrzy udał się do niego po schronienie.